Κάποια στιγμή το σήμερα ίσως να είναι οι «παλιές καλές μέρες». Το ενδιαφέρον που συμβαίνει με τις παλιές καλές εποχές είναι ότι σπάνια τις αναγνωρίζουμε όταν είμαστε μέσα τους.

Συνήθως θυμόμαστε τον χρόνο που περνάμε μέσα στο νερό της θάλασσας και όχι τον χρόνο που χρειάστηκε για να βρούμε θέση να παρκάρουμε. Το ταξίδι μένει στη μνήμη μας. Τα παράπονα κατά τη διάρκεια της διαδρομής εξασθενούν. Η προσπάθεια και ο ιδρώτας πάνω από τη σχάρα του bbq ξεχνιέται, όμως το γεύμα στο ύπαιθρο γίνεται παντοτινή μας ανάμνηση. Τα καλοκαιρινά απογεύματα ξέγνοιαστης εξερεύνησης ή ξεκούρασης επιβιώνουν. Οι στιγμές πλήξης όχι.

Η μνήμη έχει τον δικό της τρόπο επεξεργασίας. Κρατάει ζωντανές τις πυγολαμπίδες και τα τζιτζίκια και θολώνει τα τσιμπήματα των κουνουπιών. Θυμάται τη μυρωδιά του αντηλιακού και ξεχνά τον αγώνα μέχρι να ετοιμαστούν όλοι και να φορτωθεί το αυτοκίνητο.

Πώς θα ήταν όμως αν δεν εξαρτιόμασταν μόνο από τη μνήμη για να μετατρέψει τις συνηθισμένες στιγμές σε κάτι πολύτιμο; Πώς θα ήταν αν μπορούσαμε να παρατηρούμε τις στιγμές ενώ αυτές εκτυλίσσονται και να τις ζούμε στο 100%;

Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε στιγμή είναι τέλεια. Τα κουνούπια θα συνεχίσουν να τσιμπούν, τα παιδιά θα τσακώνονται, η κίνηση στον δρόμο θα είναι απογοητευτική και το παγωτό θα λιώνει πιο γρήγορα από όσο θα θέλαμε. Όμως…

αυτό είναι η ζωή, αυτό το ακατάστατο, χαώδες και ταυτόχρονα όμορφο σύνολο!

Αυτό το καλοκαίρι λοιπόν θεωρήστε αυτό ως το κυνήγι θησαυρού σας: να παρατηρείτε κάθε στιγμή που συμβαίνει. Η πρόσκλησή μου είναι να επιτρέψετε στον εαυτό σας να τις ζήσει όλες, γεμάτος ουσιαστική παρουσία στο εδώ και τώρα και όχι μόνο όταν θα έχουν γίνει ανάμνηση.

Δεν θα κοστίσει τίποτα παραπάνω, δεν θα χρειαστεί να κάνετε επιπλέον σχέδια ή να καταγράψετε λίστες για να το πετύχετε. Απλώς αναρωτηθείτε, από καιρό σε καιρό:

Τι βρίσκεται εδώ αυτή τη στιγμή που μπορεί κάποια μέρα να μου λείψει;

Και παρατηρήστε τι θα ανακαλύψετε. Σας προσκαλώ να μην περιμένετε τη νοσταλγία να σας θυμίσει ότι αυτές ήταν οι παλιές καλές μέρες. Κοιτάξτε γύρω σας τώρα. Βρίσκεστε ήδη μέσα τους!

Ο θησαυρός δεν είναι πάντα εκεί που θα τον περιμένατε

Μερικές φορές είναι στα προφανή πράγματα, όπως σε μια μυρωδιά, έναν ήχο ή μια γεύση της εποχής. Συχνά όμως βρίσκεται και σε πιο ανεπαίσθητα πράγματα:

  • στο ότι ο σκύλος αποφάσισε ότι τα πόδια σας είναι το ασφαλέστερο μέρος στο σπίτι,
  • στον φίλο που σας τηλεφώνησε χωρίς λόγο αντί να σας στέλνει μηνύματα,
  • στα πέντε λεπτά μόνοι σας κοιτάζοντας το φεγγάρι πριν μπείτε στη φασαρία του σπιτιού.

Πράγματα που σπάνια σκεφτόμαστε να εκτιμήσουμε, μέχρι που κάτι αλλάζει και έχουν φύγει. Αυτό που μας λείπει περισσότερο, κοιτάζοντας πίσω, δεν ήταν ποτέ η ίδια η στιγμή αλλά:

  • με ποιον ήμασταν,
  • τι είχαμε χωρίς να το προσέξουμε και
  • ποιοι ήμασταν πριν γίνουμε αυτό που είμαστε τώρα.

Ερωτήσεις για να κοιτάξετε πιο προσεκτικά

Καθώς παρατηρείτε τους θησαυρούς σας αυτό το καλοκαίρι, θα μπορούσατε να σκεφτείτε κάποια από τα ακόλουθα ερωτήματα.

Σημαντική σημείωση: Καθώς κάθεστε με αυτές τις ερωτήσεις, μπορεί να παρατηρήσετε ότι αυξάνονται συναισθήματα θλίψης, ενοχής ή φόβου. Αυτό είναι ένα φυσιολογικό μέρος της μεγαλύτερης επίγνωσης. Αντιμετωπίστε αυτές τις στιγμές με καλοσύνη και περιέργεια. Οι παρακάτω ερωτήσεις δεν έχουν σκοπό να ρίξουν σκιά σε ό,τι έχει απομείνει από το καλοκαίρι, να σας ωθήσουν να ανησυχείτε για το μέλλον ή να θρηνείτε για ό,τι δεν έχει συμβεί ακόμα. Είναι μια πρόσκληση να κοιτάξουμε πιο προσεκτικά ό,τι είναι ήδη εδώ. Να αντιμετωπίσουμε την παροδικότητα όχι απαραίτητα ως το κακό της υπόθεσης, αλλά ως αυτό που κάνει τα καλά νέα να έχουν σημασία. Όταν θυμόμαστε ότι τίποτα δεν παραμένει για πάντα ακριβώς όπως είναι, τότε αποκτούμε την ευκαιρία να μην προχωράμε στη ζωή σαν να υπνοβατούμε. Τότε καταφέρνουμε να κοιτάξουμε ψηλά, να πούμε αυτό που θέλαμε αλλά διστάζαμε, να μείνουμε λίγο περισσότερο εκείνο το βράδυ. Αυτή η σκέψη ας μην είναι μια υπενθύμιση για το τι μπορεί να χάσετε, αλλά ένας λόγος να αγαπήσετε αυτό που έχετε όσο το έχετε και να το απολαύσετε στο έπακρο.

Ποιος ή ποιοι είναι σήμερα μαζί μου σε αυτό το τραπέζι; Άραγε θα είναι και το επόμενο καλοκαίρι;

Οι άνθρωποι (και τα ζώα) γερνούν, αρρωσταίνουν, μετακινούνται, απομακρύνονται. Η υπόθεση ότι όλοι θα είναι απλώς ξανά εκεί είναι ένας από τους πιο αθόρυβους τρόπους με τους οποίους θεωρούμε δεδομένους τους ανθρώπους που αγαπάμε και χάνουμε πολλές από τις στιγμές που έχουμε μαζί.

Με ποια εκδοχή αυτού του ατόμου βρίσκομαι αυτή τη στιγμή που δεν θα υπάρχει του χρόνου; Σε δέκα χρόνια;

Το παιδί που θέλει ακόμα να κρατάει το χέρι σου στη βόλτα. Ο φίλος που είναι χαρούμενος αυτή τη στιγμή, με αυτόν τον συγκεκριμένο τρόπο που τον χαρακτηρίζει. Ο γονέας που θυμάται ακόμα τα πάντα. Οι άνθρωποι διαρκώς εξελίσσονται και αλλάζουν. Όλοι γινόμαστε κάποιος ελαφρώς πιο διαφορετικός από ό,τι είμασταν. Η εκδοχή του καθενός αυτό το καλοκαίρι είναι μοναδική.

Ποια εκδοχή του εαυτού σου ζεις αυτή τη στιγμή;

Ίσως αυτός που ακόμα προσπαθεί να βγάλει νόημα. Αυτός που κουβαλάει κάτι βαρύ ή τελικά το αφήνει πίσω του. Αυτός που τώρα είναι νεότερος από ό,τι θα είναι το επόμενο καλοκαίρι, έστω και μόνο κατά έναν χρόνο. Αυτός που δεν ξέρει ακόμα πώς τελειώνει αυτό το συγκεκριμένο κεφάλαιο που ζει τώρα.

Έχουμε την τάση να δείχνουμε αυτό το είδος τρυφερότητας στους ανθρώπους που έχουμε γύρω μας, παιδιά που αναπτύσσονται και ψηλώνουν, γονείς που μεγαλώνουν. Συνήθως παραβλέπουμε ή ξεχνάμε να τη στρέψουμε και προς τον εαυτό μας. Κι όμως κι εμείς αλλάζουμε με τρόπους που δεν θα αντιληφθούμε πλήρως μέχρι πολύ αργότερα. Αυτό το καλοκαίρι, η εκδοχή σας που μελετάει, που δοκιμάζεται, που είναι λίγο κουρασμένη, λίγο αισιόδοξη, λίγο αβέβαιη, αξίζει επίσης να την προσέξετε.

Πώς είναι η περιοχή όπου βρίσκομαι; Τη θεωρώ μόνιμη;

Το σπίτι μου. Η γειτονιά. Η παραλία που πηγαίνετε εδώ και είκοσι χρόνια. Η αυλή που έχει φιλοξενήσει εκατοντάδες «συνηθισμένα» βράδια. Τα μέρη αλλάζουν. Πωλούνται, αναπτύσσονται, εγκαταλείπονται. Συμπεριφερόμαστε σαν να είναι μόνιμα, όμως πολύ λίγα από αυτά όντως είναι.

Τι έχω σταματήσει να παρατηρώ επειδή ήταν πάντα εκεί;

Η εξοικείωση είναι μια από τις πιο παράξενες δυνάμεις στην ανθρώπινη ζωή. Αν και χρήσιμη, συχνά κάνει το εξαιρετικό αόρατο. Η θέα από τη βεράντα σας. Ο τρόπος που το φως μπαίνει από το παράθυρο της κουζίνας το πρωί. Το σκυλάκι που κοιμάται δίπλα σας. Το άτομο που κάθεται απέναντί σας στο δείπνο.

Τι απουσιάζει;

Συνήθως περνάει απαρατήρητη η πιθανή απουσία αρρώστιας, πόνου (έστω και σε κάποιο σημείο του σώματος), άμεσου κινδύνου, αίσθησης βιασύνης, φασαρίας, αντιπαραθέσεων. Καταγράψτε την απουσία δυσάρεστων καταστάσεων και κάντε μια μικρή παύση για να το εκτιμήσετε λίγο βαθύτερα. Είναι πολύ περισσότερες από ό,τι νομίζουμε.

Σε τι θα συμβούλευα τον εαυτό μου να είχε δώσει περισσότερη προσοχή το περασμένο καλοκαίρι;

Πιθανότατα γνωρίζετε ήδη τις απαντήσεις.

Απολαμβάνοντας τους θησαυρούς του καλοκαιριού

Το καλοκαίρι κάθε ανθρώπου έχει τη δική του υφή, τους συγκεκριμένους ήχους, τις εικόνες, την ιδιαίτερη μυρωδιά της κουζίνας, τη βόλτα που κάνει κανείς πριν καλά καλά το σκεφτεί. Ένα από τα περίεργα πράγματα σχετικά με το να είσαι άνθρωπος είναι ότι συχνά δεν συνειδητοποιούμε τι ήταν πολύτιμο μέχρι να γίνει ανάμνηση. Στο τέλος του καλοκαιριού, μπορεί να βρεθούμε να αναρωτιόμαστε: πού πήγε ο χρόνος;

Η απόλαυση μπορεί να καλλιεργηθεί. Είναι μια πρακτική απαλής στροφής της προσοχής μας προς τις ευχάριστες στιγμές ενώ αυτές συμβαίνουν. Έρευνες δείχνουν ότι η αίσθηση της απόλαυσης μπορεί να εμβαθύνει τα θετικά συναισθήματα, να ενδυναμώσει τις αναμνήσεις, να αυξήσει την αίσθηση σύνδεσης με τους ανθρώπους και το περιβάλλον, να δώσει νόημα. Μας επιτρέπει να μεταβούμε από την απλή επιβίωση, με τις μέρες μας να περνάνε, στο να είμαστε πραγματικά ζωντανοί και να το γνωρίζουμε.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε καλοκαιρινή μέρα πρέπει να είναι μεγαλοπρεπής. Η πρόσκληση είναι να βρούμε τη μαγεία μέσα στο συνηθισμένο. Κάποιες μέρες είναι ζεστές, χαοτικές, βαρετές, ακριβές, αγχωτικές ή γεμάτες με τσιμπήματα κουνουπιών και λιωμένο παγωτό. Αλλά ακόμη και μέσα στο συνηθισμένο, υπάρχουν μικροί θησαυροί που περιμένουν να γίνουν αντιληπτοί.

Συλλέγοντας καλοκαιρινές εμπειρίες

Παρακάτω θα βρείτε μερικές ιδέες καλοκαιρινών θησαυρών. Μερικοί μπορεί να ανήκουν στην παιδική σας ηλικία, ενώ κάποιοι ίσως αποτελούν μέρος της ζωής σας αυτή τη στιγμή. Πιθανόν να είναι εμπειρίες που δεν είχατε ποτέ. Επιτρέψτε αυτή τη λίστα να είναι απλώς μια πρόσκληση για να σταματήσετε και να ρωτήσετε: τι υπάρχει εδώ που μπορεί κάποια μέρα να μου λείψει;

Μην την αφήσετε να γίνει μια λίστα ελέγχου ή, ακόμα καλύτερα, αφήστε την στην άκρη και φτιάξτε τη δική σας. Ιδού λοιπόν:

  • Η μυρωδιά του αντηλιακού. Μια μυρωδιά που λέει ότι κάτι καλό πρόκειται να συμβεί.
  • Η παραλία, η πισίνα, το ποτάμι, η λίμνη, η βόλτα, το πικνίκ ή η μεγάλη μέρα εκτός σπιτιού.
  • Φρεσκοκομμένο γρασίδι ή μια μυρωδιά που παρασύρεται από ένα ανοιχτό παράθυρο ή σας συναντά όταν βγαίνετε έξω. Μια μικρή ανακοίνωση ότι το καλοκαίρι είναι εδώ.
  • Τζιτζίκια. Το soundtrack ενός ζεστού απογεύματος. Τόσο συνεχές που μπορεί να σταματήσετε να τα ακούτε. Μέχρι που μια μέρα συνειδητοποιείτε ότι δεν τα έχετε ακούσει εδώ και μήνες.
  • Νερό. Μια γουλιά από το λάστιχο του κήπου. Ένα κρύο ποτήρι με πάγο να κροταλίζει μέσα. Μια βουτιά από τα βράχια. Η ανακούφιση από τη δροσιά του ενάντια στην καλοκαιρινή ζέστη. Και ναι, ακόμα και οι ενήλικες επιτρέπεται να τρέχουν ανάμεσα από τα ποτιστικά του κήπου.
  • Καρπούζι. Το άρωμα, η φέτα που είναι πολύ μεγάλη για να φαγωθεί χωρίς να λερωθείς, αλλά εσύ αφήνεις τον χυμό να τρέχει στο χέρι και το πρόσωπό σου. Το παιχνίδι «πόσο μακριά μπορούμε να φτύσουμε τους σπόρους».
  • Παγωτά. Ακόμα κι αν λιώνουν πιο γρήγορα από όσο μπορείς να προλάβεις.
  • Κολύμπι. Μαλλιά που μυρίζουν θάλασσα και κολλάνε από το αλάτι. Μια πετσέτα που δεν σε σκουπίζει γιατί είναι ήδη μουσκεμένη. Ζαρωμένα δάχτυλα. Άμμος στα πόδια και παντού. Υποβρύχια εξερεύνηση και συλλογή θησαυρών.
  • Φαγητό στο ύπαιθρο. Τα κάρβουνα που κοκκινίζουν. Ο καπνός που σε ακολουθεί όπου κι αν καθίσεις. Το φαγητό που έχει καλύτερη γεύση έξω, χωρίς λογική αιτία.
  • Ένα κρύο ποτήρι φρεσκοστυμμένη λεμονάδα. Ένα λικέρ φτιαγμένο στον ήλιο, αργά και χωρίς βιασύνη. Μια σπιτική μαρμελάδα από φρέσκα φρούτα.
  • Μικροαγορές από τους ακατάστατους πάγκους στα πανηγύρια.
  • Ντόπια προϊόντα κατευθείαν από τον μπαξέ. Μια ζεστή ντομάτα που μυρίζει πραγματικά σαν ντομάτα. Βότανα που απελευθερώνουν άρωμα όταν τα ακουμπάς. Μικρές υπενθυμίσεις ότι το φαγητό έχει μυρωδιά πριν αποκτήσει γεύση.
  • Πεταλούδες, κάμπιες, μπάμπουρες και άλλα έντομα. Μια εντελώς ήσυχη μεταμόρφωση που συμβαίνει στον κήπο ή στο πάρκο απέναντι, με το δικό της πρόγραμμα, είτε προσέχετε είτε όχι.
  • Πυγολαμπίδες, αυτά τα μικροσκοπικά φώτα που δεν μένουν ποτέ αρκετά για να θεωρηθούν δεδομένα.
  • Καλοκαιρινά βράδια, όταν μένετε έξω περισσότερο από όσο προγραμματίσατε. Συζητήσεις που συνεχίζουν και συνεχίζουν. Ένα φως βεράντας που ανάβει. Η αίσθηση ότι δεν υπάρχει πουθενά αλλού που χρειάζεται να βρίσκεστε αυτή τη στιγμή.
  • Ο ήχος μιας σίτας. Ένας ήχος που σημαίνει καλοκαίρι, και ένα σπίτι γεμάτο ανθρώπους που μπαινοβγαίνουν όλη μέρα.
  • Η ζεστασιά του bbq στο πρόσωπό σας. Η μυρωδιά του καπνού που σας ακολουθεί στο σπίτι και μένει στα μαλλιά και στα ρούχα σας μέχρι να πλυθούν.
  • Τα ουρλιαχτά και τα ξεκαρδιστικά γέλια των παιδιών που παίζουν, κι ας μην είναι τα δικά σας.
  • Οι καταιγίδες. Τα σκούρα σύννεφα που μαζεύονται. Η μυρωδιά της βροχής πριν φτάσει. Η ξαφνική βιασύνη να κλείσουν τα παράθυρα, να μαζέψεις τα απλωμένα ή απλώς να σταθείς στη βεράντα και να παρακολουθήσεις το θέαμα.
  • Τραγούδια και λίστες αναπαραγωγής που φαίνεται να ορίζουν μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Αυτά που δεν μπορείς παρά να τραγουδήσεις κι εσύ μαζί, είτε βρίσκεσαι στο αυτοκίνητο είτε μαγειρεύοντας κάτι στην κουζίνα. Αυτά που ακούς πολύ δυνατά χωρίς να σε νοιάζει που τα παράθυρα είναι ανοιχτά.
  • Αυθόρμητος χορός στην κουζίνα, το σαλόνι, την αυλή, όταν κάποιος βάζει το σωστό τραγούδι και ξαφνικά δυσκολεύεσαι να σταθείς ακίνητος.
  • Σκηνές και οχυρά φτιαγμένα από σεντόνια πάνω από καρέκλες. Μαξιλάρια στο πάτωμα. Ένας φακός που σε καθοδηγεί τη νύχτα.
  • Η απόλυτη σοβαρότητα με την οποία ένα παιδί (στην καρδιά) θα δημιουργήσει και θα υπερασπιστεί μια κατασκευή στην άμμο.
  • Οδικά ταξίδια. Σνακ που μοιράζονται ανάμεσα στα καθίσματα. Μουσική που παίζει. Το φορτωμένο αμάξι ακόμα και στα πιο απίθανα σημεία. Η γνωστή ερώτηση: «Πότε θα φτάσουμε;» Το συναίσθημα ότι βρίσκεστε κάπου ανάμεσα στο σημείο που ξεκινήσατε και στο σημείο που πηγαίνετε.
  • Πάρτι στην παραλία, κοιτώντας τα αστέρια και τα φωτάκια κάπου μακριά. Κάπου όπου βρίσκονται κάποιοι άλλοι και ζουν κάτι διαφορετικό.
  • Μια νεροτσουλήθρα, ένα λούνα παρκ και η ταλαιπωρία να στέκεστε στην ουρά. Ο ενθουσιασμός πριν ξεκινήσει η βόλτα και οι κραυγές από τα τρενάκια.
  • Η γλυκιά εξάντληση μιας ημέρας που πέρασε εξ ολοκλήρου εκτός σπιτιού. Τότε που ο ύπνος έρχεται γρήγορα και εύκολα, και είναι βαθύς χωρίς να το παλεύετε, χωρίς να ξυπνάτε μέσα στη μέση της νύχτας.
  • Το βουητό ενός ανεμιστήρα. Ένας ήχος απόλυτα συνδεδεμένος με τις ζεστές νύχτες του καλοκαιριού. Η μυρωδιά του αντικουνουπικού.
  • Η νυχτερινή χορωδία των βατράχων, όταν βρίσκεσαι κοντά σε περιοχή με νερά.
  • Καλοκαιρινά βιβλία ανοιχτά πάνω στην πετσέτα της θάλασσας ή ένα κεφάλαιο που διαβάζεται σε μια αιώρα. Σελίδες που γυρίζουν ανάμεσα σε κολύμπι, ξεκούραση και συζητήσεις.
  • Ηλιοβασιλέματα, ανατολές και πανσέληνοι. Το καθένα εντελώς διαφορετικό από το προηγούμενο.

Ίσως αυτή η λίστα σάς υπενθύμισε κάτι που είχατε ξεχάσει να προσέξετε. Ίσως ήδη έχετε ακόμα περισσότερους θησαυρούς να προσθέσετε. Το σίγουρο είναι ότι τώρα έχετε γίνει λίγο πιο συνειδητοί σε ό,τι περιμένει να το απολαύσετε εκεί έξω!

Προσαρμογή άρθρου του Mindfulness and Health Institute.